00:21 ICT Thứ tư, 23/07/2014

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 17

Máy chủ tìm kiếm : 11

Khách viếng thăm : 6


Hôm nayHôm nay : 152

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 505320

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4482069

Đăng nhập thành viên

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về NukeViet 3?

Một bộ sourcecode cho web hoàn toàn mới.

Mã nguồn mở, sử dụng miễn phí.

Sử dụng xHTML, CSS và hỗ trợ Ajax

Tất cả các ý kiến trên

Trang nhất » Trường THCS Vạn Phúc » CHUYÊN ĐỀ

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

Thứ ba - 25/09/2012 23:33
Tôi đã chứng kiến nhiều học sinh của mình được cha mẹ bỏ khá nhiều tiền cho học các lớp “Tôi tài giỏi”. Khi học thì cũng khóc, cười, ân hận nhưng về nhà lại đâu vào đấy. Sự học của các học sinh này vẫn của ai đó và “Tôi vẫn không chút nào tài giỏi được”.
Giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên hiện nay
Cập nhật lúc 10h32, ngày 20/08/2012

Học sinh thi xử lý tình huống
*Tính cấp thiết của vấn đề
Chúng ta đều biết nhiệm vụ lớn lao của giáo dục trên thế giới hiện nay là phải tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao. Và ngay từ những năm đầu của thập kỷ cuối cùng của thế kỷ 20, UNESCO đã khuyến cáo về 4 trụ cột của học tập thế kỷ 21 là: “Học để biết; Học để làm; Học để cùng chung sống; Học để làm người”. Trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin, người ta đều thấy người lao động ở thế kỷ 21 không phải chỉ học để biết, để làm mà quan trọng hơn phải “cùng chung sống và tự khẳng định mình” trong xã hội đầy biến động. Năng lực của người lao động thế kỷ 21 không chỉ nằm ở sự biết, sự biết làm mà chủ yếu phải là sự biết làm người, sự tự khẳng định mình trong sự đóng góp chung cho xã hội.
Khái niệm “Kỹ năng mềm” được đề cập với ý nghĩa như vậy và bắt đầu từ những năm cuối thế kỷ 20, rồi nở rộ vào những năm đầu thế kỷ 21 này. Kỹ năng mềm bắt đầu được đề cập đến không phải từ các cơ quan giáo dục mà là của các cơ quan chăm sóc nguồn nhân lực của Cộng đồng chung Châu Âu (EU) của Canada, rồi lần lượt các nước: Mỹ, Anh, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore… đề cập và trở thành trào lưu thế giới.
Ở Việt Nam, 2 năm gần đây Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các trường học phải tiến hành giáo dục kỹ năng sống nhưng mới chỉ dừng lại ở các văn bản chỉ đạo và một số tài liệu sơ lược để huấn luyện giáo viên còn thực tiễn triển khai ở các nhà trường hiện nay như thế nào, Bộ chưa có đánh giá, tổng kết.
Rõ ràng giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên hiện nay là nhu cầu bức thiết của thời đại của sự phát triển xã hội. Chúng ta càng làm chậm, làm không khoa học, không chất lượng là một thiệt thòi lớn cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Trong khi Bộ GD&ĐT và cơ quan chăm lo nguồn nhân lực là Bộ LĐTBXH chưa chỉ đạo triển khai được bao nhiêu trong các nhà trường từ phổ thông đến đại học và các trường dạy nghề, thì các trung tâm dạy kỹ năng mềm đã nở rộ, tràn lan, phục vụ mọi nhu cầu của học sinh, sinh viên. Các trung tâm đã rất tích cực gõ cửa các nhà trường và đã tạo ra nhiều mối liên kết. Đây là tín hiệu đáng mừng, nhờ quy luật kinh tế thị trường “Có cầu ắt có cung”; học sinh, sinh viên đã hưởng lợi. Nhưng vì “trăm hoa đua nở” nên nó cũng có những “lợi bất cập hại” cũng cần được cảnh báo sớm, lập lại trật tự kẻo học sinh, sinh viên lại bị “tiền mất tật mang”. Như vậy sự triển khai giáo dục kỹ năng mềm còn tự do, lỏng lẻo hiện nay cũng là một nhu cầu cần rút kinh nghiệm. Vừa qua việc Bộ Quốc phòng và Trung ương Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phải chấn chỉnh “Học kỳ quân trường” của các trung tâm, công ty là một minh chứng. Sở GD&ĐT Hà Nội cũng yêu cầu các trường phải dừng việc liên kết đào tạo kỹ năng mềm cũng là việc làm cần thiết.
 Mặt khác hiện nay chúng ta đang phải đối phó với nạn bạo lực học đường, nạn học sinh phổ thông tự tử, nạn học sinh vi phạm pháp luật…ngày một gia tăng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên, nhưng có một nguyên nhân chủ yếu là do học sinh, sinh viên của chúng ta chưa được trang bị đầy đủ, sâu sắc về giá trị sống và kỹ năng sống. Đó cũng là một nhu cầu cấp thiết cần phải sớm trang bị kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên hiện nay.
* Những vướng mắc khó khăn
Trước hết là những quan niệm của người học chưa đúng. Kỹ năng mềm chỉ hình thành ở mỗi người, nó giúp người ta thành công trong cuộc sống. Mỗi người phải tự học, tự thực hành để có được những phản xạ trở thành bản năng của mỗi người trước mọi tình huống cuộc sống. Còn nếu nó chỉ tồn tại trong lời nói, trong sách vở thì mãi mãi nó không thể trở thành kỹ năng sống của mỗi người.
Tôi đã chứng kiến nhiều học sinh của mình được cha mẹ bỏ khá nhiều tiền cho học các lớp “Tôi tài giỏi”. Khi học thì cũng khóc, cười, ân hận nhưng về nhà lại đâu vào đấy. Sự học của các học sinh này vẫn của ai đó và “Tôi vẫn không chút nào tài giỏi được”. Ngược lại một số học sinh của trường Đinh Tiên Hoàng, khi có điều kiện đi du học ở Mỹ, các em lại cho chúng tôi những thông tin thú vị: các em hòa nhập rất nhanh với các hoạt động của trường, trong khi đó một số bạn ở Châu Á, Châu Phi lại gặp khó khăn; Giảng viên của trường có hỏi thì các em hết sức tự hào vì các em đã được nhà trường dạy Giá trị sống và Kỹ năng sống. Em nói mình chỉ làm tiếp những việc đã được học ở THPT.
Điều chúng tôi nêu trên để chứng minh không phải cứ học là có kỹ năng mềm và khi cùng được học rồi nhưng kết quả lại phụ thuộc cách học của từng cá nhân.
Ở người học (học sinh – sinh viên) Việt Nam hiện nay còn một số quan niệm sai lệch: Kỹ năng sống không cần học, cứ sống tốt, bằng trải nghiệm sẽ rút được nhiều bài học. Nhưng hiện nay với xã hội hiện đại có nhiều biến động liệu những trải nghiệm có bị trả giá hay không? Mặt khác trong xã hội cạnh tranh, cần nhanh chóng khẳng định và vươn tới thành công. Do đó người nào càng có nhiều kỹ năng, nhiều năng lực người đó nhanh chóng thành công, tại sao ta lại bỏ lỡ nhưng con đường ngắn nhất?
Một số học sinh, sinh viên quan niệm “Kỹ năng mềm” cứ học là có. Cũng là một sai lầm. Do chỉ học xong rồi lại để đấy, không sống bằng những trải nghiệm, không lo rèn luyện hàng ngày, lấy phương châm học suốt đời để tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực thì sẽ khó thành công trong cuộc sống xã hội hiện đại. Đây cũng là một cảnh báo để học sinh, sinh viên và các nhà trường, các trung tâm dạy Kỹ năng sống phải nhắc nhở hướng dẫn học viên của mình.   

Ảnh minh họa


Khó khăn ở người dạy. Dạy kỹ năng mềm cho học sinh phổ thông phải khác hoàn toàn với cách dạy các bộ môn văn hoá trong chương trình phổ thông hiện nay. Thế mà nhiều trường dạy học sinh kỹ năng sống lại vẫn mở tài liệu rồi “đọc chép” cho học sinh. Có tình trạng này vì giáo viên không được đào tạo để thay đổi nhận thức và quan trọng là không có được năng lực, kỹ năng truyền đạt đúng với đặc trưng của dạy Kỹ năng sống.
Một số nhà trường đã phát hiện sự bất cập của giáo viên phổ thông nên đã mời một số trung tâm vào dạy kỹ năng sống cho học sinh vào dịp hè, hoặc dạy ngoại khóa cho học sinh; Đây là cách vận dụng tốt, có những người được đào tạo chuyên nghiệp, dạy đúng với đặc trưng bản chất của dạy kỹ năng sống. Nhưng rất tiếc, chuyên gia đi rồi sự học của các em lại nguội tắt theo. Đây là công việc phải được giáo viên phổ thông uốn nắn giúp đỡ, rèn rũa hằng ngày trong các giờ lên lớp, các giờ sinh hoạt. Mỗi thói quen chỉ được hình thành khi học sinh được tác động sâu sắc với 3 câu hỏi: “Tại sao phải làm việc đó? Làm việc đó phải tiến hành như thế nào? Và động lực nào để làm tốt việc đó?”
Tóm lại người dạy không biết cách dạy, không giúp người học tự hình thành dần trong cuộc sống hằng ngày thì những năng lực chúng ta mong muốn ở người học, sẽ mãi mãi chỉ là mong muốn.
Ở các nhà trường phổ thông hiện nay không có đủ nguồn lực. Đó là nhân lực (giáo viên) để dạy và cả thời gian, kinh phí chi cho hoạt động này ở nhà trường còn hạn hẹp.
Dạy kĩ năng sống cho học sinh phổ thông hiện nay vẫn là 3 không: không có cơ chế, không có biên chế nhân lực, không có cả thời gian để triển khai.
Tóm lại các nhà trường phổ thông hiện nay muốn triển khai giáo dục kĩ năng sống cho học sinh phải cần một chương trình quốc gia mới tháo gỡ được.
 * Giải pháp khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng
                                        giáo dục kỹ năng mềm

Về mặt nhà nước việc giáo dục kỹ năng mềm phải trở thành chương trình giáo dục quốc gia, được nghiên cứu và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GD&ĐT, Bộ LĐTBXH để giải quyết các vấn đề:
Cần xác định những kỹ năng mềm nào cần giáo dục cho học sinh PT, SV
các trường CĐ, ĐH dạy nghề của VN hiện nay.
Cơ chế nào để thực hiện chương trình này? Tiền đâu để bồi dưỡng huấn luyện giáo viên? Thời gian dành cho việc giáo dục này ở các cấp học phổ thông như thế nào? Ở các trường đại học, cao đẳng, doanh nghiệp tiến hành như thế nào… Tất cả phải được thể hiện bằng những văn bản chỉ đạo cấp quốc gia, không để các trường tự phát.
Phải thành lập những trung tâm nghiên cứu đánh giá việc triển khai giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên. Đặc biệt phải thành lập các tổ chức độc lập có đủ năng lực để thẩm định cấp giấy hành nghề cho những tổ chức dạy giá trị sống, kỹ năng sống. Chỉ có kiểm soát chặt chẽ các trung tâm dạy kỹ năng mềm chúng ta mới tránh được tình trạng thương mại hóa, bảo vệ quyền lợi cho người học.
Chỉ đạo để các cơ sở giáo dục đào tạo cải tiến cách đánh giá học sinh, không xếp loại hạnh kiểm: tốt, khá, trung bình, yếu như hiện nay, mà đưa ra cách đánh giá để học sinh hào hứng rèn luyện kỹ năng mềm. Chỉ đạo các cơ sở sản xuất, kinh doanh các đơn vị sự nghiệp nhận sinh viên tốt nghiệp không chỉ kiểm tra văn bằng mà phải phỏng vấn kiểm tra cả kỹ năng mềm mới tuyển dụng.
Với các cơ sở giáo dục đào tạo(ở đây là các trường phổ thông, đại học, cao đẳng, dạy nghề)
Đào tạo được đội ngũ giảng viên chuyên trách dạy kỹ năng mềm của mỗi nhà trường
Tổ chức các hoạt động tập thể giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng mềm tùy theo hoàn cảnh của mỗi nhà trường
Tổ chức theo dõi đánh giá và có kế hoạch giúp đỡ để từng học sinh có điều kiện phát triển được kỹ năng mềm cho bản thân.
Huy động các nguồn lực từ cha mẹ học sinh, các tổ chức xã hội cho kinh phí hoạt động giáo dục kỹ năng mềm của mỗi nhà trường.
Các cơ sở xã hội, cơ sở sản xuất, kinh doanh, các tổ chức chính trị xã hội (nơi tuyển dụng học sinh, sinh viên)
Muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao, các cơ sở xã hội phải phối hợp với các nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ để các trường học có điều kiện cho học sinh, sinh viên đến thực tập, hoàn thiện quá trình đào tạo.
Tổ chức thường xuyên cập nhật, bồi dưỡng kỹ năng mềm cho cán bộ công nhân viên
Đẩy mạnh văn hóa tổ chức
Xây dựng quy chuẩn, tuyển chọn các học sinh, sinh viên vào mỗi tổ chức phải được kiểm tra đánh giá về trình độ kỹ năng mềm như thế nào?
* Các tổ chức (các trung tâm) dạy kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên
Tham gia nghiên cứu, xây dựng chương trình bồi dưỡng kỹ năng mềm cho từng loại đối tượng học sinh, sinh viên
Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp có đủ năng lực, phẩm chất
Đăng ký lấy chứng chỉ hành nghề cho các giảng viên
Hàng năm chịu sự quản lý của các cơ quan nhà nước, tham gia kiểm định chất lượng của một tổ chức. Đảm bảo 5 năm kiểm định chất lượng 1 lần.
T.S Nguyễn Tùng Lâm
Hội tâm lý-Giáo dục Hà Nội

     

Tác giả bài viết: T.S Nguyễn Tùng Lâm (Hội tâm lí - Giáo dục Hà Nội)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp...

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Video